Trần Huiền Ân


Tôi đọc những bài thơ của Trần Huiền Ân trong tập “Thi ca miền Trung Việt Nam” do tác giả Lương Trọng Minh biên soạn. Ấn tượng về một giọng thơ đằm thắm, có chút gì nhoi nhói khi giữa lòng miền Nam “thời Mỹ ngụy” như chúng ta thường gọi, lại có những vần thơ nói về kỷ niệm kháng Pháp đậm đà đến thế. Thú thật, tôi hiểu về giai đoạn kháng Pháp, mảnh đất xứ Nẫu khổ mà vui như thế nào cũng từ bài thơ này, để rồi hỏi cha tôi, người gắn bó với khu V thời ấy, mới rõ thêm sinh hoạt thời kháng chiến.
Nhưng, bài thơ khiến tôi cảm động hơn cả lại là những câu thơ trong bài Hoa vòi voi – nó nhân văn, nó thật như là cảnh tôi đã từng đọc ở một nhà thơ đồng hương khác là Phạm Hổ, khi đi tập kết ra Bắc, viết trong bài Những ngày xưa thân ái:
Tôi bắn hắn rồi
Những ngày xưa thân ái
Không ngăn nổi tay tôi…

Tôi biết những câu thơ ấy thể hiện tinh thần tiến công cách mạng, không khoan nhượng trước kẻ thù, nhưng vẫn rùng mình vì nghĩ đến cảnh tao ngộ nơi chiến trường thật sự giữa hai người bạn đã có thời ấu thơ bên nhau. Bài thơ của Trần Huiền Ân không diễn tả cảnh “xáp lá cà” sẵn sàng xả súng vào bạn mà chỉ là trong cuộc giao tranh súng đạn vô tình. Biết là thế, biết là không thể đặng đừng mà vẫn xót xa. Bài thơ này viết trong những năm cuộc chiến diễn ra ác liệt, không đọc bài thơ này bằng tình cảm thiên tả thiên hữu, ta thấy Trần Huiền Ân đã nói những điều đắng đót của cuộc chiến trên đất nước – cuộc chiến ý thức hệ đẩy những người anh em, bạn bè vào hai chiến tuyến. Nói trong lòng xã hội miền Nam, trong tâm trạng: “Con buông trôi cuộc đời không lý tưởng Chưa một lần toan ao ước say mê…”(Trời quê mộ Mẹ). Trong khi đó, những nội dung tương tự như vậy phải đến 30 năm sau phía văn học của chúng ta mới nói đến (tôi nhớ có đọc được của nhà thơ Hương Đình bài thơ viết về người mẹ của hai đứa con ở hai chiến tuyến rất xúc động và được nhiều bạn văn chương tán thưởng).
Tôi chưa gặp Trần Huiền Ân, nghe nói hiện nay ông đang sinh hoạt tại Hội Văn học Nghệ thuật Phú Yên. Nhưng tôi đã được gặp ông từ trong thơ lâu lắm rồi! Xin chia sẻ cùng mọi người hai bài thơ nhỏ của Trần Huiền Ân.

Trần Hà Nam

THƠ TRẦN HUIỀN ÂN

HẸN XƯA

Tôi đi học giữa những ngày kháng Pháp
Áo quần thô xám nếp vải xi ta
Đêm đến lớp ngọn đèn chai gió táp
Tắt vội vàng khi tiếng máy bay qua
Chúng tôi ngồi quanh hiên đình chật hẹp
Bóng thầy chao trên vách chắn phên thưa
Chòm tóc ngắn bên những vồng tóc kẹp
Ngước uống từng lời mắt sáng đong đưa
Ngòi bút dùng gốc tre già vót nhỏ
Giấy nam trung còn dấu sợi rơm hiền
Son thầy phê vàng hoe màu thuốc đỏ
Tôi nâng niu từng nét chữ nghiêng nghiêng
Tan buổi về lo chăn bò, cắt cỏ
Đắp lúa, thăm đồng, mót lúa, đuổi chim
Thương cha mẹ già nua, còn khốn khó
Nước mắt xuôi hàng – Máu ngược về tim
Tuổi học trò của tôi là thế đấy
Trên đất khô cằn vượt nở hoa tươi
Quen thuộc quá nên nhọc nhằn chẳng thấy
Vòng tay ôm hoài bão ấm môi cười.
Chúng tôi căm hờn quân thù tàn ác
Đốt sách, giết thầy, phá sập trường quê
Lưỡi lê nồng tanh máu ngừơi bạo sát
Đã không chừa em nhỏ mới a, b
Chúng tôi nguyền lớn khôn cùng xây dựng
Đất nước Việt-Nam độc lập hoà bình
Cho những ngôi trường oai nghiêm sừng sững
Tiếng hát học trò thêm sáng bình minh
Và bây giờ theo tháng ngày xưa tính
Bạn bè trôi lưu lạc mất trong hồn
Tôi ngỡ ngàng tra thân vào nghiệp lính
Chợt giật mình nhìn lại hẹn lớn khôn
Buổi hằng buổi theo đoàn quân tiến bước
Ra thao trường tắm nắng gội mồ hôi
Tôi nhìn các em – nhìn tôi thuở trước

Chạy dọc đường bưng rổ bánh, mâm xôi
Lời em rao lên cao rồi tắt nghẽn
Tầng dư ba không lả lướt chào mời
Đôi tay gầy cặm xương vào xác én
Khấp khểnh chân trần nhịp thở chùng hơi
Bán đi em nhanh nhanh về đi học
Rồi thả trâu, rồi bế bé, trông nhà
Tôi xét mình xin cúi đầu trách móc
Bao lỡ lầm thiếu sót phận anh cha
Nên các em còn bơ vơ đói rách
Sớm tảo tần mong kiếm bát cơm vơi
Bốn năm tuổi mũi thần lau chưa sạch
Đã tranh đua chen chúc với dòng đời
Tôi không biết mình xưng tên chiến đấu

Cho các em cùng nối mộng cao xa
Hay cho những người cười trên lửa máu
Thêm sang giàu nhờ xáo thịt nồi da?
1966
T.H.Â

HOA VÒI VOI
Hai xóm cách nhau nhánh sông nho nhỏ
Một bến đò ngang chắp mút nẻo đường
Hai đứa quen nhau lúc nào chẳng rõ
Hăm mấy năm trường chẳng mến cùng thương

Thuở nào xa xưa chung thầy chung bạn
Bữa cơm mo trưa chung đội bóng xoài
Mùa trăng hạ tắm chung dòng nước cạn
Con sông hiền âu yếm vỗ tầm vai

Đêm tháng chạp rủ chơi trò giặc giả
Hai xóm hai miền hai đứa hai phe
Đứa do thám địch tình trên đất lạ
Đứa tuần hành tai mắt cố tìm nghe

Thằng tuần tiễu bắt được thằng do thám
Giữa đám vòi voi hoa trắng ven sông
Nó lưỡng lự nhìn mây trời tự xám
Khẽ mỉm cười…Tha đó…chạy đi ông

Nhưng thuở nào xa xưa giờ đã hết
Cuộc tương tàn hai đứa lại hai phe
Im lặng chia tay một chiều vãn tết
Muốn hé nên lời sợ chính mình nghe

Rồi sau đêm bờ sông bom đạn rú
Một thằng đi dọn máu xương tàn
Lật xác quân thù…Ôi…người bạn cũ
Giữa đám vòi voi hoa cuộn băng tang
1965

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s