Học Văn và học môn Văn


Năm thứ 18 dạy chuyên…

Lứa học trò đầu tiên đến lứa học trò hiện nay cũng có thể coi là cách nhau một thế hệ nữa rồi! Còn thầy của chúng, tất nhiên già đi, cũ hơn, mòn thêm và dần dần như tất cả những người bước qua tuổi trung niên mắc chứng hay than thở!

Thuở mới dạy chuyên, mình hăm hở lập ngôn: Dạy Văn chứ không dạy môn Văn! Lời lẽ to tát ở tuổi ba mươi nhưng kì thực là ngạo mạn ngỡ rằng mình đã biết dạy Văn! Cho nên, khi niềm kiêu hãnh thuở nào giờ lại bị tạt gáo nước lạnh, không thể không bàng hoàng! Hoá ra lứa học trò bây giờ đơn thuần chỉ coi ông thầy là người dạy môn Văn! Nghĩa là cứ gò học trò hàng năm, luyện thi, ra đề kiểm tra, chỉ cho chúng các mưu mẹo láu cá hòng kiếm thêm vài điểm đủ để chúng đậu đại học danh giá nào đó!

Trao đổi với các đồng nghiệp hoá ra họ cũng có tâm trạng giống minh, đối mặt với thực trạng học sinh chuyên từ chối nghĩa vụ cam kết khi vào trường là tham dự các kỳ thi học sinh giỏi! Và chúng hoàn toàn hành động theo ý muốn riêng mà phụ huynh hay thầy cô không có quyền tác động!

Một học sinh lớp chuyên tuyên bố nghỉ thi học sinh giỏi làm cho cả một tập thể hùa theo! Học trò này tự tin một cách hồn nhiên vào quyết định của bản thân: việc không thi học sinh giỏi không có nghĩa là kết thúc tình yêu văn! Và điểm 9 khi thi TNTHPTQG cũng tốt mà! Mình không dám  can thiệp vì phỏng có ích gì khi thầy phải hạ mình năm nỉ trò thi giùm cho, trong khi trái tim chúng nguội lạnh mọi cảm xúc! Vâng, em có thể đạt điểm 9 môn Văn bằng một bài viết đúng parem các thang điểm, như bất kỳ một học sinh bình thường nào khác để chứng tỏ nỗ lực gạo bài, nhưng em sẽ mãi mãi là người không biết học Văn, vì em đã chối bỏ cơ hội được thể hiện tình yêu Văn trong kì thi học sinh giỏi, vì em đã đặt những toan tính lên trên sự say mê!

Lại nhớ có những học trò đã trưởng thành đã viết sách best seller hẳn hoi, đám đàn em đọc ngấu nghiến, trong đó có lẽ chúng gặp ý tưởng của đàn chị từ chỗ yêu Văn thành căm ghét và chối bỏ theo Văn! Cô bé viết sách ấy từng là thành viên thi quốc gia môn Văn nhưng không có giải, dù tố chất rất tốt!  Theo tôi cô bé đàn chị ấy cũng đã truyền một nhận thức sai lầm cho tuổi trẻ hiện nay khi đến giờ vẫn không phân biệt được thế nào là học Văn và học môn Văn! Cô bé ấy có nhắc đến việc được học thầy của mình, nhà giáo ưu tú Trương Tham – ngày đó cũng tham gia bồi dưỡng, dù chỉ dạy vài buổi đã khai sáng cho cô bé cách viết một bài văn. Có lẽ cô bé ấy may mắn vì được học Văn thật sự từ vài tiết dạy của thầy Trương Tham, nhưng tiếc thay cô bé ấy có lẽ chưa thấu sự khác biệt giữa học Văn và học môn Văn nên mới có những lời chỉ trích từ việc cô bé tiếp thu môn Văn trong nhà trường! Còn lũ nhỏ thì tin đàn chị nói đúng vì chị là Best seller cơ mà! Giá như cô bé ấy là học trò thầy Tham lâu hơn, được trải qua những cảm xúc đặc biệt trong những giờ dạy của thầy, có lẽ cô đã không có những suy nghĩ tiêu cực như vậy! Cô bé ấy có lý khi chỉ ra thực trạng giáo viên quá chú tâm truyền đạt kiến thức môn Văn mà không tiếp lửa tình yêu văn chương cho học trò! Đam mê của cô chưa đủ lớn để tự tin chọn lựa văn chương như lẽ sống dù thực tại cô là một cây bút viết sách du kí có hạng.

Trong những nuối tiếc khi dạy ở trường chuyên chính là việc mình không có cơ hội để duy trì câu lạc bộ văn học cho học sinh được viết, được thể hiện những trải nghiệm của mình qua các đợt phát động sáng tác. Nguyên nhân cũng từ những kẻ sâu mọt mang danh văn nghệ sĩ đã tìm cách loại trừ nguy cơ từ mình, hòng cứu vãn chiếc ghế quyền lực đem lại khoản tiền béo bở! Dù cho bọn người này đã bị vạch trần và thất bại trong kỳ đại hội văn học nghệ thuật, nhưng mình bị những dèm pha từ chúng khiến hiệu trưởng giải tán câu lạc bộ văn học cho an toàn (!). Thầy buồn, trò buồn nhưng cũng không ít người thở phào vì học trò không tham gia văn học nghệ thuật… vớ vẩn!

Chưa bao giờ Văn lại bị rẻ rúng khinh khi đến thế, khi ngay từ trong cấu trúc chương trình đến từng đơn vị bài học và cách ra đề hiện nay, họ e ngại văn Hàn lâm mà chú trọng tính thực dụng. Còn học trò thì tiếp thu tinh thần thực dụng đến nỗi ngơ ngác không hiểu nổi một trang sách tiểu thuyết vì có lối diễn đạt bóng bẩy, dùng từ quá Hàn lâm! Còn văn học trung đại thì không chỉ học trò mà nhiều giáo viên cũng chỉ biết diện mạo vài đoạn trích giảng, chưa bao giờ đọc hết Lục Vân Tiên hay Truyện Kiều! Nên giờ Văn bị biến tướng, trở thành nơi rèn thuần thục các chiêu trò mảng miếng kiếm điểm cao mà chẳng cần yêu chẳng cần cảm vẫn có thể viết trơn tuột, nói dối không ngượng miệng. Chẳng biết trong số đó sẽ có bao nhiêu kẻ lên hàng ngũ những kẻ chuyên nói phét, nói láo xoen xoét tình yêu ngoài miệng để che đậy những toàn tính trục lợi bên trong?

Còn bao nhiêu điều trăn trở khi nhìn thực trạng bây giờ! Liệu mình có còn đủ can đảm như thuở qua tuổi ba mươi tuyên bố dạy Văn chứ không dạy môn Văn? Và thật ra mình đã biết dạy Văn chưa khi học sinh từ chối học Văn?

Cảm xúc sau cuộc thi Giọng hát Việt Nhí


Giọng hát Việt Nhí quả là một cuộc thi để lại nhiều cảm xúc!

Format của chương trình này rất tiếc là phiên bản nước ngoài. Một công ty đứng ra tổ chức cùng nhà Đài, với những hợp đồng mang tính chất kinh doanh, ràng buộc thí sinh. Các bé đã cống hiến đến giây phút chót khả năng của mình một cách hồn nhiên có thể.

Đắng lòng khi nghe những chuyện đằng sau cuộc thi! Người lợi nhất, tất nhiên là đơn vị tổ chức thành công, thu hút được lượng công chúng tham gia bình chọn. Khi đến chặng cuối, so bó đũa chọn cột cờ, tất nhiên họ phải có sự tính toán sinh lợi về sau! Các format của các chương trình mua bản quyền đều thế: The Voices, The Got’s Talent, The Next Top’s Model…

Không có sự ràng buộc, giới hạn về phạm vi, nội dung bài hát phù hợp với lứa tuổi … nhí!

Trẻ em đi thi, nhiều em thản nhiên trả lời: “Không bao giờ thích nghe nhạc Việt, vì nó … sến!”. Đau lòng!

Trẻ em hồn nhiên, hiếu động, và vô tư! Riêng người lớn – nhà tổ chức phải tính toán!

Và định hướng đổ thừa đẹp nhất là do bình chọn của khán giả! Khi tỷ lệ suýt soát nhau thì cán cân nghiêng về phía những em nào có sự PR tốt hơn!
Việc bé Phương Mỹ Chi vào tới tận chung kết là nằm ngoài tiên liệu của nhà đài, vì bé đem đến một phong cách thuần Việt, trong khi chương trình là format quốc tế! Bé đã làm lay động con tim của hàng chục triệu khán giả mọi lứa tuổi, thức tỉnh tình yêu với dòng nhạc quê hương.

Các bé vào chung kết đều là xứng đáng, nhưng còn nhiều bé đã phải tức tưởi ra về dù nội lực, dù chất giọng không hề thua kém, đôi khi chỉ vì hát một bài không đúng sở trường, hay đơn giản chỉ vì cùng một đội, không có quyền giải cứu: Lương Thùy Mai, Võ Thu Hà, Linh Lan, Hữu Đại…

Trong sự so sánh ấy, Phương Mỹ Chi đã là một cá tính âm nhạc không trộn lẫn, độc quyền dòng nhạc dân ca Nam Bộ!

Nhưng món ăn này, nhiều người không hợp khẩu vị, và nhất là nhà sản xuất chương trình cho hậu cuộc thi này! Tôi tin, bé Phương Mỹ Chi trung thành với dòng nhạc em theo đuổi, sẽ tiếp tục tỏa sáng và được yêu mến.

Và tôi cũng mong bé Quang Anh, quán quân cuộc thi, sẽ được định hướng đúng để chọn lựa một phong cách tỏa sáng trong tương lai. Đừng để em bị cuốn vào dòng xoáy của thị trường!

Rồi sẽ có những cuộc tranh luận tiếp nối, các bé cũng rất dễ bị phân tâm! Lạy trời, hãy cho các bé cứ tiếp tục hồn nhiên trong trẻo!

Trong suy nghĩ ấy, tôi rất tâm đắc lời dặn của nghệ sĩ Hương Lan dành cho Phương Mỹ Chi: “Phải học tốt đã!”.

Tôi cảm ơn Thanh Bùi đã tạo cho đội của mình sự gắn kết, dễ thương mà không quyết liệt ăn thua.

Tôi cảm ơn Hiền Thục đã song hành với bé Phương Mỹ Chi và tôn trọng bé, cho bé hát với niềm đam mê và sở trường của mình.

Tôi hy vọng các bé có giọng ca hay sẽ tìm thấy những mảnh đất tốt, những cuộc thi tìm kiếm tài năng thuần Việt để ươm mầm mai sau xanh tươi, để thật sự thành những nghệ sĩ có tài năng, có nhân cách.

Dẫu sao cuộc thi đã khép lại. Nhưng đây có lẽ là cuộc thi của trẻ con làm cho trái tim tôi nhiều khi thắt lại vì tài năng của các bé! Sẽ nhớ mãi những lời ca trong trẻo, cháy hết mình của các bé! Chúc các bé trở lại mái trường học giỏi và hát càng hay, được bạn bè thầy cô yêu mến!

Bài đăng trên FB cá nhân chuyển qua

Tản văn Lê Minh Kha


Những bài viết tản mạn về Quy Nhơn của Supermod Soriento – Lê Minh Kha – học sinh khoá 1 lớp chuyên Văn Anh trường THPT chuyên Lê Quý Đôn Bình Định.

QUY NHƠN CHIỀU NẮNG GIÓ

Một chiều dạo quanh thành phố, lòng ngập tràn những tia nắng dịu dàng của buổi chiều xuân. Gió mơn man trên khuôn mặt, phả vào trong không gian cái đượm nồng biển cả. Này là ngọn gió như gọi về từ khơi xa, này là chút tình của núi ” Gởi gió cho mây ngàn bay” cũng đang lẩn quất đâu đây… Nắng và gió làm xinh thêm đôi má hồng con gái. Làn tóc rối nhẹ bay trong ánh chiều, mang theo bao nhiêu yêu thương. Thời gian có vô tình quanh cây cỏ úa để chiều nay đánh thức dậy trong tâm khảm người dừng xe bên vệ đường chút hoài niệm ngày xưa !
Quê hương mình thật đẹp, có cả sông núi biển hồ. Cảnh không thật diễm lệ nhưng nào kém vẻ thanh tao, sơn thuỷ hữu tình. Bạn có bao giờ đứng trên đồi Ghềnh Ráng nhìn về Quy Nhơn, lắng nghe tiếng thành phố thở, cảm nhận Quy Nhơn phố lưỡi liềm ánh trăng ? Có bao giờ bạn để hồn mình phiêu diêu trong ánh hoàng hôn bên biển chiều hay thả mình đắm say trong ánh lung linh những đêm hôm lên đèn trên phố người đông.
Lang thang vào diễn đàn quynhoncity bắt gặp biết bao tâm tình. Ừ thì cũng có thật nhiều người yêu Quy Nhơn phố biển, Quy Nhơn chiều nắng gió như mình hôm nay… Vậy mà có lúc mình đã nghĩ đến chuyện bỏ nơi này để đi thật xa, gửi hồn quên giữa một phương trời nào đó. Mình bỗng giận mình vì những điều ngớ ngẩn, sao nỡ nhẫn lòng rời bỏ phố biển thân thương (!?)
Rồi sớm mai kia thức dậy, mình sẽ cảm ơn biết bao những buổi chiều Quy Nhơn. Cho mình chút lặng im tìm lại những chiều bé thơ hạnh phúc, cho mình chậm lại bánh xe đời vốn nhiều khi vội vàng, tất bật, cho mình được là mình bên gia đình và những người thân thương.
“Sẽ còn bao nhiêu buổi chiều như hôm nay hở anh ?”, cô bạn gái vẫn thường cùng mình dạo phố lên tiếng hỏi. ” À, sẽ còn mãi em à!Cho đến khi chúng ta nằm lại nơi đây, lắng nghe tiếng sóng biển rì rào từ ngàn xưa vỗ lại, những chiều như hôm nay vẫn còn mãi nơi này !”.

L.M.K

Tour Quy Nhơn của tôi

Có lẽ mỗi người Quy Nhơn đều có riêng một Quy Nhơn cho mình. Tôi cũng vậy. Tôi có một Quy Nhơn của riêng tôi. Mảnh đất của thi ca và trầm tích văn hoá, mảnh đất của an bình lẫn những tiềm năng kinh tế đang dần dần được định hình từ những nhịp cầu sắp “nối những bờ vui”.

Tour Quy Nhơn của tôi có quán Chè nhớ ở đường Ngô Mây. Bạn bè nói đùa – “Ô hay, ăn chè nhớ để quên ư!”. Cũng có thể như thế đấy. Để quên đi những muộn phiền, những lo toan tất bật trong cuộc sống và nhớ thật nhiều mảnh đất Quy Nhơn xinh đẹp, con người Quy Nhơn ân tình, hiếu khách. Chén chè thơm, ly chè nhỏ ấy đã níu hồn bao thiếu nữ, khiến nhiều gã trai sinh viên phương xa cắm rễ ở đất này.

Tour Quy Nhơn của tôi có quán bánh xèo Cây Me, quán lagu ở con hẻm ốm tong teo ở đường Nguyễn Huệ; chút mặn mà, ân tình của biển gói gọn trong tô bún sứa đường Lê Hồng Phong hay miếng chả cá “gợi thương gợi nhớ” dễ tìm ở một góc phố thân quen nào đó. Xin bạn đừng lo lắng cho túi tiền của mình. Hãy yên lòng, quà Quy Nhơn không làm nó còm cõi tý nào đâu.

Nào, ta hãy để lòng mình thư thả, lại tìm về tình khúc Trịnh với quán Thu Vàng trên đường Ỷ Lan, quán Nhạc Trịnh ở đường Đống Đa… Về Quy Nhơn, bạn sẽ đi trong bình yên. Không có nhiều thành phố mà ở đó bạn có thể khoác hững hờ túi xách trên vai, quẳng chiếc ví đầm vào rổ xe máy. Bạn có thể tản bộ trên đường Nguyễn Tất Thành tận hưởng không khí trong lành từ phía biển ùa về. Ôi, Quy Nhơn hiền lành của tôi.

Tour Quy Nhơn của tôi có những chiều ra biển, chân trần và những bờ cát trắng, những mép sóng lăn tăn. Những đêm trăng đẹp, lên đồi Thi nhân, nhìn ánh trăng lai láng trên từng nhành cây, ngách đá, tưởng như câu thơ Hàn vẫn còn văng vẳng đâu đây ” A ha ! Ta đuổi theo trăng/ Ta đuổi theo trăng…/ Trăng bay lả tả ngã trên cành vàng”. Và đây, Quy Nhơn hiện lên trong tôi với một không gian trữ tình, gợi nhiều hoài cảm của Tháp Đôi – Cầu Đôi : ” Cầu Đôi nằm cạnh Tháp Đôi/ Vật vô tri còn thế huống chi tôi với mình”, với cánh diều no gió vui bước chân thơ ở bãi cỏ xanh gần Trung tâm thương mại…

Bạn thân mến, tour Quy Nhơn của tôi sẽ còn chạy dọc theo tuyến đường Quy Nhơn – Sông Cầu, ra các ghềnh đá câu cá dìa cũng là một cái thú. Và không gì tuyệt vời bằng ngắm Quy Nhơn về đêm rực rỡ ánh đèn từ trên cao. Phố khoác xiêm áo lộng lẫy, phố linh lung ánh sáng, phố của Trịnh Công Sơn biển nhớ gọi về và những “mắt đêm đèn vàng”.

Tour Quy Nhơn của tôi sẽ trở về để dừng lại trường Đại học Quy Nhơn. Ngôi trường khang trang, mặt hướng về biển với cảnh quan thoáng mát, hữu tình. Từ ngôi trường này, biết bao thế hệ sinh viên đã trưởng thành. Rất nhiều người đã ước mình là sinh viên Quy Nhơn, được học ở Quy Nhơn để có thể cảm nhận nhiều hơn về một phố biển đẹp xinh, an bình và hiếu khách…
Trong tour Quy Nhơn của tôi, mỗi con đường, mỗi góc phố là một bài thơ nhẹ như chiếc lá rơi nghiêng, ấm một hơi thở nồng nàn, chút muối mặn trên đầu lưỡi, trong vắt những ánh mắt thiếu nữ. Tour Quy Nhơn của tôi là như vậy đó, mời bạn về với Quy Nhơn của tôi.

Soriento – ddhsonline.com